Wstępna analiza finansowa polega na analizie dynamiki zmian poszczególnych elementów bilansu oraz rachunku zysków i strat oraz ich współzależności. Wyróżnia się analizę poziomą, pionową oraz poziomo-pionową.

Jako analizę poziomą bilansu rozumie się zmianę poszczególnych elementów bilansu na przestrzeni badanych okresów. Najczęściej dokonuje się jej w ujęciu procentowym, badając zmiany w stosunku do okresu poprzedniego. Wzrost wartości poszczególnych elementów bilansu z reguły uważany jest za pozytywną informację dla przedsiębiorstwa, szczególnie w przypadku aktywów przedsiębiorstwa. Sytuacja ta nie zawsze jest prawdziwa dla pasywów przedsiębiorstwa, gdzie nadmierny wzrost zobowiązań, szybszy od ogólnej dynamiki wzrostu pozycji bilansowej może świadczyć o wzrastającym zadłużeniu.

Więcej na temat prawidłowych proporcji budowy tak pasywów jak i aktywów powiedzieć nam może analiza pozioma, która bada jak poszczególne części bilansu zachowują się w stosunku do ogólnej sumy bilansowej i czy zachowane są właściwie proporcje stosowne dla danej branży.

Dokonując analizy poziomem pamiętać należy o tym, ze wśród różnych branż może być zupełnie inny stosunek poszczególnych elementów aktywów oraz pasywów. Firmy produkcyjne mogą mieć znacznie większy udział środków trwałych od firm nieprodukcyjnych, których majątek w głównej części będzie składał się z aktywów bieżących

Ostatnim elementem wstępnej analizy finansowej bilansu jest analiza poziomo-pionowa, która bada zależności pomiędzy poszczególnymi elementami pasywów oraz aktywów. Ta cześć ma głównie na celu ocenę poziomu stopnia zadłużenia w przedsiębiorstwie oraz jego płynności. O zwiększonym ryzyku niewypłacalności może świadczyć sytuacja, kiedy aktywa trwałe przedsiębiorstwa nie są pokryte przez kapitał własny (złota reguła).